Người kể chuyện Hà Nam Ninh – Nếu có dịp về với quần thể danh thắng Tam Chúc Hà Nam, và nếu bạn đã đến với hang đội 4 của thị trấn Ba Sao huyện Kim Bảng cũ nay là phường Ba Sao, tỉnh Ninh Bình, thì nhất định bạn phải được kể cho nghe về câu chuyện nơi đây người ta phát hiện ra di cốt người niên đại khoảng 10.000 năm và bí ẩn tư thế lạ của ngôi mộ song táng.
Lật ngược lại thời gian, thì từ tháng 3/2023, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) và UBND tỉnh Hà Nam khi đó đã tổ chức khai quật bên trong hang Đội 4, thuộc vùng lõi quần thể danh thắng Tam Chúc, thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng. Kết quả của cuộc khai quật, ở hố khai quật H1 người ta đã phát hiện thấy có 3 ngôi mộ trẻ em và người trưởng thành, trong đó, một ngôi mộ là cải táng và một ngôi mộ là song táng. Đây là lần đầu tiên phát hiện được di cốt người có niên đại đến 1 vạn năm ở Hà Nam.
Đây là dạng mộ cải táng và mộ song táng được chôn theo tư thế nằm co bó gối, có lịch sử cách ngày nay khoảng 10.000 năm. Bên cạnh đó, phát hiện di tích động vật bao gồm vỏ nhuyễn thể cùng với xương răng động vật với số lượng đáng kể qua diễn biến của các lớp đào.
Theo thông tin trên báo chí truyền thông thời điểm đó, PGS.TS Nguyễn Lân Cường đã tiết lộ cụ thể hơn về ngôi mộ song táng như sau:“Mộ song táng của một thanh niên 17-20 tuổi và em bé gái khoảng 4-5 tuổi. Tôi cho rằng họ là anh em mà không phải cha con, bởi thanh niên đang nằm trong tư thế bó gối nhưng trong tay trái lại ôm đứa bé. Cả hai mất cùng thời điểm nên được chôn cùng nhau. Trong văn hóa Hòa Bình mộ theo tư thế nằm co một người rất nhiều, nhưng trường hợp ôm nhau như vậy tôi chưa thấy bao giờ”.
Được biết, trong khu vực khai quật còn có cả vỏ nhuyễn thể, xương răng động vật, công cụ bằng đá. Những phát hiện này vô cùng quan trọng với việc khai quật, nghiên cứu khảo cổ học, đưa ra đáp án cho những bí ẩn về lịch sử văn hóa vùng Tam Chúc – Kim Bảng trong quá trình phát triển lịch sử dân tộc.
Những di cốt 1 vạn năm kể trên là bằng chứng xác thực nhất cho thấy văn hóa Hòa Bình từng hiện hữu ở Hà Nam chứ không chỉ có ở Thanh Hóa, Hòa Bình, Ninh Bình.
——————–
LƯU Ý: Bạn đang đọc bài viết thuộc dự án Người kể chuyện Hà Nam Ninh – nội dung bài viết này dựa trên các nguồn thông tin được NB Xuân Thời tìm hiểu qua lời kể, tư liệu tổng hợp từ sách báo, tư liệu truyền thông và viết soạn lại với mục đích lưu giữ/trân trọng và tôn vinh những nét đẹp trong đời sống – văn hóa – lịch sử của con người và mảnh đất Hà Nam – Nam Định – Ninh Bình (xưa). Quý bạn đọc chỉ nên xem như một tư liệu tham khảo – xin trân trọng! – Mời bạn xem thêm các câu chuyện về Hà Nam Ninh trên Youtube hoặc Tiktok.
