Tượng đài Trần Hưng Đạo: Giải mã bí ẩn vì sao người dân Nam Định trước khi làm việc lớn như cưới xin, thi cử, xuất hành, khai trương… đều ghé đến thắp hương.
Người kể chuyện Hà Nam Ninh – Có một nơi mà bất cứ người dân Nam Định nào trước khi làm việc lớn như cưới xin, thi cử, xuất hành, khai trương… đều ghé đến thắp hương. Đó chính là tượng đài Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.
Hiện nay, tỉnh Nam Định và tỉnh Hà Nam đã được sáp nhập với tỉnh Ninh Bình và có tên gọi mới là tỉnh Ninh Bình. Thế nhưng, có những đặc trưng, có những câu chuyện, có những hình tượng mà đã thành một dấu ắn sâu thẳm trong lòng người dân, mà có lẽ đến tận trăm năm sau, mỗi khi nhắc tới, người ta vẫn phải xướng tên Nam Định. Trong câu chuyện này hôm nay, tôi muốn mời bạn đến thăm tượng đài Trần Hưng Đạo trên Quảng trường 3/2 nằm bên bờ hồ Vị Xuyên, Nam Định. Nơi mà bất cứ người dân Nam Định nào trước khi làm việc lớn như cưới xin, thi cử, xuất hành, khai trương… đều ghé đến thắp hương để tỏ lòng thành kính.
Nằm uy nghiêm tại Quảng trường 3/2, tựa lưng vào làn nước xanh thẳm, thơ mộng của hồ Vị Xuyên, bức tượng đồng nguyên chất nặng 21 tấn sừng sững giữa đất trời. Bức tượng khắc họa hình ảnh Đức Thánh Trần đầu đội mũ bạc, chân đi hài, tay phải cầm cuốn “Hịch tướng sĩ” biểu trưng cho văn trị, tay trái tì lên đốc gươm sẵn sàng bảo vệ bờ cõi.
Người Nam Định rỉ tai nhau rằng, vị trí đặt tượng đài vô cùng linh thiêng: 14 cột cờ bao quanh tượng trưng cho 14 đời vua Trần thịnh trị. Khi hoàng hôn buông xuống, bóng Ngài đổ dài trên mặt hồ, mang đến một cảm giác tĩnh mịch, trang nghiêm và đầy huyền bí. Người ta tin rằng, anh linh của vị anh hùng ba lần đại phá quân Nguyên – Mông vẫn luôn ngự trị nơi đây để trấn giữ long mạch, che chở và tiếp thêm sức mạnh cho hậu thế.
Trên thực tế, tượng đài Trần Hưng Đạo chỉ mới được hoàn thành vào năm 2000, nghĩa là chưa đầy 30 năm. Thế nhưng, chỉ trong hơn hai thập kỷ, nó đã nhanh chóng hóa thành một biểu tượng đức tin mãnh liệt. Đối với người Nam Định, Đức Thánh Trần không chỉ là một nhân vật lịch sử xa xôi trong sách giáo khoa. Ngài là vị Tổ tiên chung, là người cha, người ông trong gia đình để họ tìm về “sở cậy” mỗi khi lòng đầy âu lo trước ngưỡng cửa cuộc đời.
Ở đây, ngay chân tượng đài này, trước mỗi kỳ thi đại học hoặc kỳ thi tốt nghiệp, quảng trường lại nghi ngút khói hương. Những gương mặt non nớt, lo âu của các bạn sĩ tử đứng trước tượng đài, chắp tay thành kính cầu mong sự minh mẫn, thông minh và quảng đại từ “tay văn” cầm Hịch tướng sĩ của Ngài.
Cũng ở chân tượng đài này, bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những đôi uyên ương cúi đầu thành tâm cầu nguyện cho tình yêu được một đời son sắc: Lạ kỳ nhất là những đám cưới ở Nam Định này, cho dù nhà trai, nhà gái ở ngõ ngách nào, đoàn xe rước dâu bằng mọi giá đều sẽ phải vòng qua tượng đài. Cô dâu chú rể trong trang phục lộng lẫy, e ấp dâng nén hương thơm, cầu mong hào khí của dòng họ Trần vương triều che chở cho tổ ấm mới được sắt son, vững bền.
Cũng ở chân tượng đài này, có cả doanh nhân thành đạt, cả những người đã hanh thông trên đường quan lộ, cả những người dân thường hay những người làm ăn mua bán, người ở quê hay những người đi xa lập nghiệp đều đến cúi đầu trước Ngài, xin được tiếp thêm lòng dũng cảm, sự quyết đoán từ vị anh hùng của dân tộc.
Sự linh thiêng ở tượng đài Trần Hưng Đạo không nhuốm màu u tịch của đền chùa, cũng không đòi hỏi nghi lễ rườm rà. Người ta đến đây không cần sắm sửa mâm cao cỗ đầy, cũng chẳng có bóng dáng của những lễ vật đắt tiền hay vàng mã… Có khi chỉ là một nén hương thơm mộc mạc, một nhành hoa huệ trắng, hay thậm chí chỉ là một cái cúi đầu thành kính của người qua đường đứng từ xa hướng mắt lên vóc dáng uy nghiêm của Ngài. Thế là đủ để tâm hồn tìm thấy sự bình yên lạ kỳ, giống như đứa con đi xa về nhà được cha mẹ xoa đầu khích lệ.
Hào khí Đông A ngàn năm trước, giờ đây vẫn âm thầm chảy trong huyết quản người Nam Định qua những nén hương thơm dưới chân tượng đài. Nếu một ngày bạn có dịp ghé thăm mảnh đất Thành Nam, hãy dừng chân bên hồ Vị Xuyên thơ mộng, dâng một nén hương lên Đức Thánh Trần. Biết đâu, bạn cũng sẽ cảm nhận được sự che chở ấm áp và linh thiêng kỳ lạ đang len lỏi vào sâu thẳm tâm hồn mình.
——————–
LƯU Ý: Bạn đang đọc bài viết thuộc dự án Người kể chuyện Hà Nam Ninh – nội dung bài viết này dựa trên các nguồn thông tin được NB Xuân Thời tìm hiểu qua lời kể, tư liệu tổng hợp từ sách báo, tư liệu truyền thông và viết soạn lại với mục đích lưu giữ/trân trọng và tôn vinh những nét đẹp trong đời sống – văn hóa – lịch sử của con người và mảnh đất Hà Nam – Nam Định – Ninh Bình (xưa). Quý bạn đọc chỉ nên xem như một tư liệu tham khảo – xin trân trọng! – Mời bạn xem thêm các câu chuyện về Hà Nam Ninh trên Youtube hoặc Tiktok.
